افزایش آنفلوآنزا در اصفهان؛ کودکان یک‌سوم مبتلایان، علائم و زمان واکسن
هم‌زمان با سرد شدن هوا، خبر افزایش آنفلوآنزا در اصفهان دوباره به صدر اخبار استان برگشته است. سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان روز سه‌شنبه پنجم آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد که موارد شناسایی‌شده آنفلوآنزا با آغاز فصل بیماری‌های تنفسی بیشتر شده و حدود یک‌سوم مبتلایان را کودکان تشکیل می‌دهند. در این گزارش مرور می‌کنیم چه آماری منتشر شده، علائم بیماری چیست، چه کسانی بیشتر در خطرند و خانواده‌ها این روزها چه کارهایی می‌توانند انجام دهند.
آمار تازه چه می‌گوید؟
به گفته پژمان عقدک، مدیر روابط عمومی و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، بر اساس آخرین گزارش مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، ۲ درصد از نمونه‌های تنفسی بررسی‌شده از نظر آنفلوآنزا مثبت بوده‌اند؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود یک درصد بود. یعنی سهم نمونه‌های مثبت نسبت به پارسال تقریباً دو برابر شده است، هرچند خود عدد هنوز پایین است. او تأکید کرد که حدود یک‌سوم افراد شناسایی‌شده کودک هستند و همین موضوع اهمیت مراقبت از سلامت بچه‌ها را دوچندان می‌کند.
این خبر در کنار موضوعاتی مانند مرمت بناهای تاریخی و تأمین آب، در فهرست مهم‌ترین اخبار روز پنجم آبان اصفهان هم قرار گرفت؛ نشانه‌ای از اینکه موضوع سلامت تنفسی دوباره برای مردم استان پررنگ شده است.
تجربه پاییز گذشته؛ چرا نگرانی وجود دارد؟
حساسیت اصفهانی‌ها به این خبر بی‌دلیل نیست. در آذر ۱۴۰۴، مسئولان بهداشتی استان از موجی سنگین خبر داده بودند که سویه غالب آن آنفلوآنزای نوع A زیرسویه H3N2 بود. در آن زمان گزارش شد که در شرایط عادی تنها ۳ تا کمتر از ۱۰ درصد تست‌های تنفسی مثبت می‌شود، اما در برخی گروه‌ها این نسبت به ۴۰، ۶۰ و حتی ۷۰ درصد رسید. سخنگوی دانشگاه نیز آن زمان گفته بود موج تا پایان دی ادامه دارد. باید توجه داشت که این ارقام مربوط به اوج موج سال گذشته است و آمار فعلی (۲ درصد) با آن قابل مقایسه مستقیم نیست؛ اما همین تجربه نشان می‌دهد آمادگی زودهنگام چقدر اهمیت دارد.
علائم آنفلوآنزا و تفاوت آن با سرماخوردگی
آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی حاد دستگاه تنفسی است. به گفته سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، علائم معمولاً ناگهانی شروع می‌شوند؛ ممکن است فرد در فاصله نیم تا یک ساعت احساس کند حالش به‌شدت بد شده است. علائم شایع عبارت‌اند از:
- تب، اغلب بالا و ناگهانی
- سردرد و بدن‌درد و درد عضلات
- سرفه خشک و آزاردهنده که گاهی دو هفته یا بیشتر طول می‌کشد
- گلودرد، ضعف و بی‌حالی شدید
- آبریزش بینی که در درصد کمتری از مبتلایان دیده می‌شود
در مقابل، سرماخوردگی معمولاً آرام‌تر شروع می‌شود و بیشتر با آبریزش و گرفتگی بینی همراه است. با این حال کارشناسان یادآوری می‌کنند که تنها بر اساس علائم نمی‌توان با اطمینان آنفلوآنزا را از سرماخوردگی یا کرونا تشخیص داد و گاهی آزمایش لازم است. در کودکان ممکن است تهوع، استفراغ یا گوش‌درد هم دیده شود.
چه کسانی بیشتر در خطرند؟
احتمال بروز عوارض و بیماری شدید در آنفلوآنزا بیشتر از سرماخوردگی‌های معمولی است. گروه‌های آسیب‌پذیر طبق توصیه‌های داخلی و منابع بین‌المللی مانند مرکز کنترل بیماری‌های آمریکا عبارت‌اند از:
- سالمندان، به‌ویژه افراد بالای ۶۵ سال
- کودکان زیر ۵ سال و به‌خصوص زیر ۲ سال
- زنان باردار
- افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای قلبی، ریوی، کلیوی و متابولیک مانند دیابت
- افراد دارای نقص ایمنی، چاقی مفرط و کادر درمان
واکسن؛ هنوز دیر نیست
کارشناسان بهترین زمان تزریق واکسن آنفلوآنزا در ایران را از اواسط شهریور تا اواخر آبان می‌دانند، چون بدن حدود دو هفته زمان لازم دارد تا ایمنی بسازد. بنابراین آبان هنوز زمان مناسبی است و حتی اگر این بازه از دست برود، تزریق تا پایان زمستان هم ممکن است. افرادی که سابقه حساسیت شدید به واکسن یا اجزای آن دارند نباید بدون مشورت پزشک واکسن بزنند. یادتان باشد واکسن از سرماخوردگی معمولی جلوگیری نمی‌کند و جایگزین ماسک و بهداشت دست نیست.
توصیه‌های کاربردی برای خانواده‌های اصفهانی
- اگر علائم دارید، در خانه بمانید و کودک بیمار را به مدرسه یا مهدکودک نفرستید.
- در فضاهای شلوغ و هنگام بیماری از ماسک استفاده کنید.
- دست‌ها را عکس مرتب با آب و صابون بشویید.
- برای گروه‌های پرخطر، زودتر درباره واکسن با پزشک یا مرکز بهداشت مشورت کنید.
- در صورت تنگی نفس، تب بالای طولانی، بی‌حالی شدید کودک یا بدتر شدن بیماری زمینه‌ای، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
جمع‌بندی
آمار فعلی هنوز در سطح هشدار اولیه است، اما روند افزایشی و سهم بالای کودکان دلیل خوبی برای جدی گرفتن پیشگیری است. با رعایت نکات ساده و تصمیم به‌موقع درباره واکسن، می‌توان پاییز و زمستان کم‌دردسرتری داشت. این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره پزشک نیست.